Zelfredzaam door betere gezondheidsvaardigheden

Mensen met mindere gezondheidsvaardigheden voelen zich minder gezond, ze hebben meer moeite met zelfmanagement, hun ‘eigen regie’ over de zorg is minder en ze bezoeken vaker de huisarts dan mensen die minder moeite hebben informatie over hun gezondheid te begrijpen en toe te passen. Zorgverleners en beleidsmakers zouden hierop in moeten spelen, stelt Iris van der Heide op basis van onderzoek bij het NIVEL en het RIVM.

Promovenda Van der Heide onderzocht in hoeverre iemands begrip van informatie over gezondheid samenhangt met gezondheid en met persoonskenmerken, zoals leeftijd en sociaaleconomische status. Vooral oudere mensen en mensen met een relatief lage sociaaleconomische status bleken moeite te hebben om informatie over gezondheid te begrijpen en toe te passen. En juist deze mensen vonden hun gezondheid minder goed dan mensen die daar minder moeite mee hadden. Uit onderzoek is bekend dat de gezondheidsvaardigheden van 30 tot 50% van de mensen onvoldoende zijn.
Mensen met mindere gezondheidsvaardigheden kunnen hierdoor ook minder goed zelfmanagementtaken uitvoeren, zoals bijvoorbeeld het bijhouden van glucosewaarden bij diabetes. Hun eigen regie over de zorg is minder en zij blijken ook vaker de huisarts te bezoeken. Zorginstanties, screeningsorganisaties en zorgverleners moeten zich hiervan bewust worden om ook deze mensen goede zorg te kunnen leveren. Het is belangrijk dat zij bijvoorbeeld hun manier van communiceren afstemmen op mensen met lagere gezondheidsvaardigheden en nagaan of die hen begrijpen. Aldus het onderzoek.

Net deze groep zou gebaat zijn bij vitaliteitscoaching, waarbij aandacht voor zowel je gezond en fit voelen, voedingsgewoonten, functioneel bewegen en stressmanagement door één professional gecombineerd kan worden. Een professional die gespecialiseerd is in coaching op dit gebied en goed aansluit bij de eigen effectiviteit van mensen!
Zelf heb ik bij mijn werkzaamheden het triademodel van Poiesz in mijn achterhoofd. Dit model, wat ooit ontwikkeld werd om in de reclamewereld te voorspellen, hoeveel kans er is dat men het gewenste (koop)gedrag gaat vertonen, geeft een makkelijk houvast om te kijken wat je insteek zou kunnen zijn. De kans dat de klant erin slaagt om succesvol gedrag te gaan vertonen, is te berekenen als het product van de volgende factoren: Motivatie x Capaciteit x Gelegenheid.

Elke factor kan met een waarde tussen 0 en 1 worden uitgedrukt. Is iemand maximaal gemotiveerd, heeft hij/zij alle benodigde capaciteiten en is de gelegenheid optimaal dan is de kans van slagen 1 x 1 x 1 (x100%) = 100%. Ofwel: indien één van deze factoren heel laag is, is de kans op een succesvol traject ook meteen heel laag. Dit betekent dat om een goede inschatting te kunnen maken van te verwachten succes van interventies, bijvoorbeeld ‘eetgedrag aanpassen’, naar alle drie de factoren gekeken zal moeten worden. De zwakte van het model zit in de toekenning van de scores: niet zo simpel als het lijkt, want er zijn per factor verschillende variabelen die de score positief én negatief beïnvloeden en die moet je allemaal meenemen in je redenatie. Maar als groter denkkader wel heel bruikbaar.

Als het in de genoemde groep gaat om minder gezondheidsvaardigheden (Capaciteit) in combinatie met lage sociaaleconomische status (Gelegenheid, bijvoorbeeld minder geld om duurdere gezonde producten te kopen) dan moet de motivatie wel heel sterk zijn wil er zelfs maar een geringe kans van slagen zijn. De vitaliteitscoach kan op deze factoren inspelen en zo een belangrijke bijdrage leveren aan eigen regie, het zich gezonder gaan voelen en laten afnemen van bezoek aan huisarts e.d. Maar wie betaalt?

We gebruiken onder andere analytische cookies om ons websiteverkeer geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen.
Meer informatie over de verwerkte gegevens kunt u lezen in onze privacybeleid.

[X] Ik ga akkoord met bovengenoemd privacybeleid