apneu

In het artikel ‘Fysiotherapeutische relevante relatie tussen slaap en sportief bewegen’ door Peter van Burken op de website psychfysio.nl wordt een samenvatting gegeven van een overzichtsstudie (Chennaoui, M., Arnal, P. J., Sauvet, F., & Leger, D. (2015). Sleep and exercise: A reciprocal issue? Sleep Med Rev, 20C, 59-72).

Effecten van sporten op slaap

Als beweeg norm geldt vijf dagen in de week minimaal 30 minuten gematigd intensieve aerobe activiteiten (comfortabel spreken is nog mogelijk) of drie keer per week minimaal 20 minuten stevig intensieve aerobe inspanningen.

Dan blijken er direct na het sporten een aantal effecten: als men 4-8 uur voor het slapen gaan sport slaapt men sneller in en wordt men minder vaak wakker. Sport men korter dan 4 uur voor het naar bed gaan dan kan dit juist op beide een negatief effect hebben, althans als het sporten erg competitief of te fysiek inspannend is (emotionele- en fysieke stress). Bij regelmatig sporten tonen onderzoeken een gunstig effect op inslaap tijd, slaapkwaliteit, slaapduur, meer slow wave sleep, minder lange rem-slaap. Dit is aangetoond bij adolescenten en ouderen. Mogelijk dat bij ouderen vier maanden trainen alleen de subjectieve kwaliteit van de slaap verbetert, en na 12 maanden ook de objectieve metingen.

De auteurs konden echter geen rechtstreeks effect vinden van autonome invloeden, zoals vermindering van de sympathische activiteit en lagere hartfrequentie, op slaap kwantiteit/kwaliteit. De invloed op endocriene en metabole functies tijdens de slaap zijn nog onduidelijk of puur theoretisch, zo kan sport beschermend werken op de immuun-inflammatoire respons bij slaaptekort. Sport verbetert de stemming en kan zo de slaap gunstig beïnvloeden. Regelmatig sporten vermindert de REM-slaap wat op den duur een antidepressief effect heeft. Het effect van sport op stemming en ook slaap verloopt via verhoging van brain-derived neurotrphic factor (BDNF). In elk geval blijkt dat sportief bewegen de slaap op verschillende manieren kan beïnvloeden, maar dat verder onderzoek nodig is.

Effecten van slaap op sporten

Goed en voldoende slapen is belangrijk voor atleten, anders kunnen ze fysiek en mentaal niet optimaal presteren en zijn ze kwetsbaar voor blessures. Slaaptekort kan bij patiënten de motivatie tot bewegen ondermijnen via vermoeidheid en slechte stemming. Minder dan zes uur slapen verhoogt de volgende dag de kans op een sportblessuren. Vooral musculoskeletale overbelasting. Waarschijnlijk komt dat door de afgenomen proprioceptie, verslechterde coördinatie en tragere reactietijden. Acht uur slaapgebrek vermindert al het herstel na spierblessure door een directe vermindering van eiwitsynthese. Sporters in contactsporten hebben bij slecht slapen meer last van de kneuzingen die ze oplopen. Slaaptekort is ook geassocieerd met chronische lage rug-, nek- en schouder pijn. Terwijl regelmatig sporten en afvallen dit effect van slaaptekort kan keren. Slaaptekort verhoogt de kans op overtraining door het verlagen van de belastbaarheid. Vaak is sporten bij slaaptekort een extra stress factor. Het voorkomt de prestatie achteruitgang van slaapdeprivatie waarschijnlijk niet.

Tot slot nog enkele klinische effecten. Interessant is dat door slaapstoornissen de kans op bewegen afneemt. Dat is voor leefstijl interventies een belangrijk gegeven. Waarschijnlijk is het zo dat als men de slaap verbetert ook de kans op sportdeelname (of volhouden) verbetert. Zowel krachttraining als aerobe duur training, beide van matige intensiteit, kan slaapproblemen verminderen. Er zijn aanwijzingen dat sport slaapapneu kan verlichten. Dit is een direct effect, maar verloopt ook indirect via gewicht afname. Van afvallen is bekend dat het apneu verlicht. De beste combinatie tegen slaapapneu is sporten, afvallen en CPAP (Continuous Positive Air Pressure).

Advies: begin op laag niveau en houd cardiale problematiek in de gaten, omdat de kans op dergelijke problematiek bij slaap deprivatie of slaapproblemen is verhoogt. Dat komt onder andere door een verminderde NO productie van het endotheel. De endothele functie kan vooral verbetert worden door aerobe training en niet zozeer door krachttraining. Gematigde aerobe training heeft ook gunstige effecten op oxidatieve stress, inflammatie, insuline weerstand en een coronair spasme.

Meer lezen? Zie de site van Psychfysio: Zie ook: Slaaptekort benadeelt de revalidatie, gelukkig kan de (psychosomatisch) fysiotherapeut er iets aan doen en Zelfbehandeling van slaapstoornissen is mogelijk.

23 februari 2015

De relatie tussen sport en slaap

In het artikel ‘Fysiotherapeutische relevante relatie tussen slaap en sportief bewegen’ door Peter van Burken op de website psychfysio.nl wordt een samenvatting gegeven van een overzichtsstudie […]

We gebruiken onder andere analytische cookies om ons websiteverkeer geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen.
Meer informatie over de verwerkte gegevens kunt u lezen in onze privacybeleid.

[X] Ik ga akkoord met bovengenoemd privacybeleid